Montaż rekuperacji: jak uniknąć błędów w trakcie instalacji systemu? Poradnik dla inwestora

Powodów dla których inwestorzy decydują się na montaż rekuperacji jest znacznie więcej. Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła jest uznawana obecnie za standard w nowo powstających nieruchomościach. Wznosimy domy energooszczędne i pasywne, nacelowane na samowystarczalność i wydajność energetyczną przy jednoczesnej redukcji strat ciepła, a tradycyjny system wentylacji grawitacyjnej generuje znaczne straty energii termicznej, jednocześnie wentylując nieruchomości w sposób niewystarczający, zawodny, działając tylko przy określonych warunkach pogodowych panujących na zewnątrz budynku.

Jednocześnie, mimo tak wielu zalet wentylacji z rekuperacją, co jakiś czas pojawiają się głosy, że ten system także nie działa wydajnie, uzupełnione o doświadczenia niektórych inwestorów mówiące o stratach finansowych, niewystarczającej wentylacji domu, czy głośnej pracy centrali, która zakłóca komfort przebywania w domu. Czy takie sytuacje mogły mieć miejsce? Tak i nie. Są to rzadkie sytuacje – wręcz odwrotnie: w związku z rozwojem szarej strefy i przekonaniem, że każdy może wybudować dom i wykonać instalacje, wystarczy odrobina chęci i smykałka do majsterkowania, zdarzają się one coraz częściej. Wystarczy niedoświadczony instalator lub co gorsza fachowiec niemający żadnej wiedzy w temacie instalacji wentylacyjnej z odzyskiem ciepła, montaż rekuperacji bez projektu, a co za tym idzie nieuwzględnienie szeregu czynników, które mają wpływ na wymaganą moc centrali wentylacyjnej i nieszczęście w postaci sporych strat finansowych i niewydolności instalacji gotowe. Jak temu zapobiec? Przeczytaj poniższy artykuł w którym wskazujemy najczęstsze błędy w trakcie montażu rekuperacji i przekonaj się, że nie wystarczy toutorial z youtube'a, by stworzyć niezawodny system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Rekuperacja: definicja i zasada działania w pigułce

Rekuperacja to nic innego jak proces odzyskiwania ciepła, połączony z efektywną wymianą powietrza. W trakcie wywiewania powietrza zużytego, w którego miejsce zostaje wprowadzone powietrze nawiewane, świeże i poddane filtracji, na wymienniku ciepła dochodzi do przekazania energii termicznej (w sporym uproszczeniu powietrze wywiewane „przekazuje” ciepło powietrzu nawiewanemu), tak by świeże powietrze było wstępnie ogrzane. Proces rekuperacji pozwala zatem na znaczne zminimalizowanie strat ciepła, a także generuje spore oszczędności w sezonie grzewczym.

System rekuperacji a Warunki Techniczne

Choć rekuperacja nie jest koniecznym warunkiem do otrzymania odbioru domu i nie jest instalacją, której montaż jest wymagany przez prawo budowlane, to jednak w kontekście instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła należy mieć na względzie obowiązujące Warunki Techniczne. Od 2021 r. wskaźniki EP (przenikanie ciepła) dla nowo wzniesionych budynków będą oscylowały wokół wartości do 70 kWh/m²/rok (dla budynków jednorodzinnych) lub 65 kWh/m²/rok (dla budynków wielorodzinnych). Rola wentylacji mechanicznej z rekuperacją jest w takiej sytuacji nie do przecenienia z powodu wysokiego procentu odzysku ciepła z powietrza wywiewanego. Instalacja rekuperacji wykonana zgodnie z wytycznymi i normami pozwoli uzyskać wymagane wartości wskaźnika współczynnika przenikania ciepła.

Projekt rekuperacji: czy można się bez niego obyć?

Jak wspomniano powyżej, by osiągnąć maksymalną wydajność i efektywność systemu rekuperacji konieczny jest montaż instalacji zgodny z wytycznymi, w którym nie będzie miejsca na pomyłki dotyczące bilansu powietrznego, średnicy kanałów wentylacyjnych, umiejscowienia punktów nawiewnych czy mocy rekuperatora. Instalacja rekuperacji ma sens tylko wtedy, kiedy jest dokładnie opracowana, trasy kanałów wentylacyjnych poprowadzone z uwzględnieniem zmiennych oraz innych instalacji, a centralę charakteryzuje odpowiednia moc. To wszystko, uzupełnione o indywidualne preferencje inwestora, uwzględnia kompletny projekt rekuperacji, w którym precyzyjnych obliczeń dokonuje wykwalifikowany inżynier mający wiedzę w zakresie systemów rekuperacji.

Czy rekuperator zamontowany bez oszacowania mocy i zaprojektowania instalacji wentylacyjnej w oparciu o przepisy i normy wentylacyjne nie będzie działał sprawnie? Jak każde nowe urządzenie, centrala będzie działała, ale po krótkim okresie czasu okaże się, że będzie to działanie niewystarczające, niedostosowane do zapotrzebowania na powietrze wentylacyjne, a sama instalacja rekuperacji wymaga ciągłych napraw, generuje spory hałas, o jakości powietrza pozostawiającej wiele do życzenia, nie wspominając.

Na etapie projektowania inżynier konsultuje także z inwestorem dodatkowe możliwości, takie jak gruntowy wymiennik ciepła, wyższa klasa filtrów, inne możliwości dotyczące prowadzenia tras kanałów wentylacyjnych itp.

Co może pójść nie tak w trakcie montażu systemurekuperacji: 10 najczęstszych błędów, które rujnują portfel inwestora

W trakcie montażu instalacji wentylacyjnej z rekuperacją, w sytuacji kiedy system rekuperacji zostaje wykonany bez projektu przez niewykwalifikowanego instalatora, inwestor narażony jest na rażące błędy, które będą miały swoje odzwierciedlenie w późniejszej eksploatacji urządzenia. Montaż instalacji wentylacyjnej jest wykonany źle oraz niezgodnie z obowiązującymi przepisami jeśli:

Montaż rekuperatora odbywa się bez zaprojektowania systemu rekuperacji

I choć jest to zdanie powtarzane do znudzenia, pełna dokumentacja techniczna, zawierająca część opisową oraz rysunkową jest gwarancją dokładnego wykonania instalacji. Jeśli wykonujemy instalację bez projektu, podejmujemy szereg błędnych decyzji, a jedno złe rozwiązanie pociąga za sobą kolejne nietrafione decyzje, przed którymi uchroniłby nas projekt oraz doświadczony instalator wykonujący zlecenie.

Dobór urządzenia o większej lub zbyt małej wydajności w stosunku dozapotrzebowania na powietrze wentylacyjne

Rekuperator nie może być „rozmiar większy”, ani „za mały”, ma być w sam raz: co to oznacza? By wymiana powietrza była efektywna i płynna, konieczny jest montaż rekuperatora o odpowiedniej mocy, a ta z kolei obliczana jest w oparciu o informacje dotyczące kubatury i powierzchni budynku, ilości mieszkańców zamieszkujących dom, przeznaczenia pomieszczeń czy preferencji inwestora. Montaż instalacji rekuperacji bez oszacowania bilansu powietrznego dla danej inwestycji najczęściej kończy się kupnem rekuperatora „na oko”, a przewymiarowanie urządzenia zbyt dużym poborem energii, a w konsekwencji sporymi rachunkami za energię elektryczną, z kolei rekuperator, którego cechuje zbyt niska moc, nie zapewni efektywnej wymiany powietrza, poddając w wątpliwość zasadność całej instalacji.

Niewłaściwa lokalizacja centrali

Centrale wentylacyjne najczęściej montowane są na poddaszu nieużytkowym, w kotłowni lub pomieszczeniu technicznym, jednak należy przestrzegać zasady, by rekuperator zamontowany był w miejscu, w którym temperatura nie spada poniżej 5ºC, a samo urządzenie trzeba odpowiednio zaizolować (wykonanie zabudowy), jeśli samo pomieszczenie nie jest odpowiednio zaizolowane. Ponadto brak dostępu do rekuperatora to kolejny błąd w trakcie montażu instalacji rekuperacji: centrala musi być zamontowana w taki sposób, aby móc dokonać jej bezproblemowego przeglądu oraz ewentualnej konserwacji.

Źle dopasowane redukcje oraz zbyt duża ilość zastosowanych kolan

Kolejny błąd, który może powodować wiele problemów związanych z późniejszą eksploatacją systemu, a należą do nich m.in. problemy z regulacją systemu rekuperacji, głośna praca instalacji, a przede wszystkim zwiększone straty energii spowodowane oporami. Również przepływ powietrza jest utrudniony z powodu źle dobranych elementów instalacyjnych.

Brak podcięcia drzwi lub kratek w drzwiach

Instalując rekuperację, należy pamiętać o obowiązkowych pracach remontowych, które co do zasady mają umożliwić przepływ powietrza pomiędzy pomieszczeniami i sprawną, zrównoważoną i równomierną wentylację budynku.

Brak skrzynki rozprężnej

Kolejny z listy kardynalnych błędów. Skrzynka rozprężna w instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła pełni niebagatelną rolę w równomiernym rozprowadzeniu powietrza wentylowanego oraz regulacji ciśnienia w instalacji oraz służy obniżeniu poziomu hałasu przed wlotem powietrza do pomieszczenia. Bez zainstalowanej skrzynki powietrze będzie rozmieszczane w różnoraki sposób, co powoduje tworzenie się stref.

Kanały wentylacyjne bez izolacji

Brak odpowiedniego zaizolowania przewodów wentylacyjnych może doprowadzić do skraplania się pary wodnej, a w efekcie do uszkodzenia kanałów wentylacyjnych (rozwój pleśni oraz grzybów), a więc uszkodzenia materiałów instalacyjnych i osłabienia tym samym pracy systemu.

Pierwsze uruchomienie systemu przeprowadzone bez odpowiedniego sprzętu

Pierwszego uruchomienia systemu dokonują zawsze tylko doświadczeni instalatorzy posiadający odpowiednią wiedzę, a także specjalistyczny sprzęt służący do pomiaru przepływu powietrza (anemometr). Pierwsze uruchomienie systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła służy ocenie pracy instalacji, jej głośności, ewentualnemu skorygowaniu ustawień systemowych i monitorowaniu wydajności.

Montaż rekuperatora: jak uniknąć błędów instalacyjnych?

Czyste powietrze, wolne od zanieczyszczeń i starannie przefiltrowane, jest wynikiem płynnie działającej instalacji rekuperacji, której montaż odbył się zgodnie z zasadami i wytycznymi technicznymi, a przede wszystkim w oparciu u profesjonalnie wykonany projekt rekuperacji. By mieć pewność co do poprawności wykonania instalacji wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, najwłaściwszym krokiem będzie powierzenie prac projektowo-montażowych profesjonalnej firmie.

Co zyskuje inwestor?

Spośród najważniejszych zalet, a do takich bez wątpienia należą oszczędności w sezonie grzewczym generowane przez sprawnie działający system rekuperacji, można dodać także gwarancję na zakupione urządzenia oraz wykonane usługi, jasne, przejrzyste zasady współpracy ujęte w transparentnej umowie, możliwość konsultacji zastosowanych rozwiązań z projektantem systemu, a także opiekę techniczną po wykonanych pracach montażowych i zakończeniu współpracy.

Montaż instalacji wentylacyjnej z odzyskiem ciepła: podsumowanie opinii

Błędy w trakcie montażu rekuperacji mogą być finansową pułapką dla inwestora, któremu przypadkowy instalator obiecuje złote góry, korzystniejszą ofertę i niższe koszty robocizny oraz materiału. Wszystko, na czym pseudofachowcy oszczędzają, ma swoje odbicie w wykonanym zakresie prac: w przypadku rekuperacji jest to najczęściej źle poprowadzona trasa kanałów wentylacyjnych, zastosowanie tańszych rur, niekoniecznie stosowanych standardowo w wentylacji mechanicznej, rekuperator z niższej półki cenowej, z wątpliwej jakości komponentami, a przede wszystkim brak umowy, a najczęściej także kontaktu po wykonaniu instalacji, która w niedługim czasie okazuje się fuszerką.

By uniknąć tego typu sytuacji i nie płacić podwójnie: wybierz doświadczenie, profesjonalne podejście do klienta, jasne zasady współpracy i przejrzystą wycenę, czyli wszystkie przymioty wyróżniające firmę z długoletnim doświadczeniem w branży wentylacyjnej.