Kanały wentylacyjne: jak działa system kanałów i dystrybucji powietrza w rekuperacji?

Pomimo że dystrybucja powietrza w obiekcie jest kluczowym zadaniem kanałów wentylacyjnych, mają one jeszcze szereg innych, równie ważnych, lecz mniej oczywistych zadań.

• Kanały wentylacyjne pełnią także funkcję regulacyjną całości systemu wentylacji mechanicznej, zapewniając równomierną wymianę powietrza w budynku,
• stanowią izolację termiczną i akustyczną przepływającego przez nie powietrza,
• zapewniają szczelność i wydajność instalacji wentylacji mechanicznej i mają znaczny wpływ na pracę centrali wentylacyjnej.

Kształtki wentylacyjne, systemy kanałów okrągłych i prostokątnych: sprawdź nasz praktyczny przewodnik!

Z tego artykułu dowiesz się, jak działa system kanałów i dystrybucji powietrza w instalacji wentylacji mechanicznej z rekuperacją, a także:

• Jakie są główne rodzaje kanałów wentylacyjnych,
• jakie zadania stawia się przed konkretnym systemem dystrybucji powietrza na etapie projektowym oraz wykonawczym,
• dlaczego dobrze zaprojektowany system dystrybucji powietrza jest gwarancją efektywnej pracy systemu i długiej żywotności centrali wentylacyjnej.

Instalacja wentylacji mechanicznej w praktyce: jak wygląda?

System wentylacji mechanicznej w praktyce może przyjmować różne formy. Mnogość systemów wentylacyjnych oferowanych przez różnych producentów i wykonywanych przez różnych wykonawców sprawia, że ta sama instalacja wentylacji mechanicznej może wyglądać zupełnie inaczej w innych obiektach, może pracować na zupełnie innych parametrach powietrza, wydajności oraz przy współpracy z innymi centralami wentylacyjnymi.

Bez względu na to, jaki system wentylacyjny wybierzemy, lub jaki system zostanie zaprojektowany do naszej inwestycji, montaż powinien bezwzględnie opierać się na doświadczeniu projektanta i sporządzonej przez niego dokumentacji technicznej. To właśnie projekt określa, jakie kanały wentylacyjne należy zastosować w danej instalacji przewidzianej do realizacji w konkretnym obiekcie. Określa kanały i kształtki wentylacyjne o różnych wymiarach, jakie powinny być wykorzystane w poszczególnych częściach instalacji oraz wiele szczegółów, które mają istotny wpływ na efektywność pracy systemu wentylacji.

Z czego składa się kompletny system wentylacji mechanicznej?

Różnorodność systemów wentylacyjnych i zróżnicowane możliwości projektowania i montażu systemów wentylacji mechanicznej sprawiają, że wykorzystanie systemów wentylacji przyjmuje wiele form. Jednak istnieje jeden wspólny mianownik każdego systemu wentylacji mechanicznej: jest to ogólny zarys budowy instalacji, na którą składają się kanał czerpni, kanał wyrzutni oraz kanały wentylacyjne nawiewne i wywiewne.

• Kanał czerpni: element instalacji wentylacyjnej, który odpowiada za przepływ pobranego z zewnątrz powietrza i dostarczenie go do centrali wentylacyjnej.
• Kanał wyrzutni: przewód, który łączy centralę wentylacyjną z kratką wyrzutową na elewacji lub wyrzutnią dachową, tą drogą zużyte powietrze zostaje usunięte poza obręb budynku.
• Przewody nawiewne: system dystrybucji świeżego, przefiltrowanego powietrza wentylacyjnego, które po przejściu przez wymiennik ciepła przetłaczane jest do poszczególnych punktów nawiewnych w obiekcie.
• Przewody wywiewne: kanały i kształtki wentylacyjne systemu wywiewnego są częścią instalacji, odpowiedzialnej za przetłaczanie powietrza usuwanego z poszczególnych pomieszczeń i jego transportu do wymiennika ciepła w centrali rekuperacyjnej.

Różnorodność przewodów wentylacyjnych: systemy trójnikowe i rozdzielaczowe

Znając już podział instalacji wentylacji mechanicznej na jej podstawowe cztery fragmenty odpowiedzialne za dystrybucję powietrza wentylacyjnego: kanałów czerpni, wyrzutni, nawiewu oraz wyciągu, pozostaje jeszcze rozróżnić rodzaje systemów wentylacji mechanicznej. Spośród tych najczęściej wykorzystywanych w instalacji wentylacji mechanicznej, zwłaszcza w budownictwie jednorodzinnym, wyróżniamy system trójnikowy oraz system rozdzielaczowy.

System trójnikowy

Systemy trójnikowe, do których zaliczamy zarówno systemy z kanałów okrągłych wykonanych ze stali ocynkowanej: przewodów typu spiro oraz przewody z tworzywa sztucznego, np: PVC, są systemami powszechnie wykorzystywanymi w prostszych oraz bardziej skomplikowanych instalacjach wentylacji mechanicznej.

Kształtki systemów trójnikowych, bez względu na to, czy są zbudowane z przewodów ze stali czy też z przewodów z PVC, zawsze sprowadza się do jednego – głównego przewodu magistralnego nawiewnego oraz wyciągowego. Kanały wentylacyjne magistralne za pomocą trójników dzielą się na poszczególne działki instalacji i rozprowadzają powietrze do poszczególnych punktów odbioru lub skupiają coraz większe masy powietrza wywiewanego i transportują je do centrali. System trójnikowy charakteryzuje się zawsze występowaniem dużej ilości różnorodnych kształtek wentylacyjnych budujących kompletną instalację. Zaliczamy do nich:

• łączniki kanałów okrągłych takie jak mufy oraz nyple,
• zawory zwrotne, łączniki mufowe w przypadku kanałów PVC,
• redukcje,
• kolana,
• trójniki
• przepustnice regulacyjne

Systemy trójnikowe są bardzo uniwersalne i dzięki temu, że są dostępne w wielu konfiguracjach wykonania i montażu, wykorzystuje się je w wielu miejscach, w domach jednorodzinnych, obiektach przemysłowych oraz budynkach użyteczności publicznej. W systemach trójnikowych często stosuje się także elastyczne kanały wentylacyjne wykonane z folii aluminiowej na spirali. Takie przewody służą do omijania przeszkód oraz podłączeń instalacji z centralą wentylacyjną, aby zminimalizować drgania i przenoszenie hałasu z wentylatorów do systemu dystrybucji powietrza.

System rozdzielaczowy

Systemy rozdzielaczowe to przewody, które diametralnie różnią się od przewodów stosowanych w systemach trójnikowych. Dostępne wśród wielu producentów instalacji wentylacyjnych systemy rozdzielaczowe najczęściej wykorzystują system kanałów okrągłych z PVC, PE (polietylenu) itp. System rozdzielaczowy opiera się na zasadzie dystrybucji powietrza wentylacyjnego za pomocą jednej lub kilku głównych skrzynek rozdzielczych, z których do poszczególnych punktów nawiewnych lub wyciągowych doprowadza się jeden lub kilka przewodów z tworzywa sztucznego o średnicach zazwyczaj 63, 75 lub 90 mm. Przewody te łączy się specjalnymi łącznikami z uszczelkami, a kształtkami wykorzystywanymi w systemach rozdzielaczowych są zazwyczaj różnego rodzaju i kształtu skrzynki rozprężne, do których montowane są anemostaty.

Systemy rozdzielaczowe są łatwe w montażu, nie zajmują dużej przestrzeni instalacyjnej i są bardzo powszechnie stosowane w budownictwie mieszkalnym jednorodzinnym.

Zasady montażu i wykonania kanałów wentylacyjnych w systemach wentylacji mechanicznej

Bez względu na to, jaki system wentylacji pracuje lub będzie pracował w danym obiekcie, należy pamiętać o kilku ważnych kwestiach związanych z montażem kanałów wentylacyjnych. Zarówno na etapie projektowania, jak i wykonawstwa należy bezwzględnie pamiętać o zasadach:

• zbyt długie kanały wentylacyjne mogą negatywnie wpłynąć na instalację i przepływ powietrza, zwiększając opory instalacji i obniżając jej efektywność,
• kanały wentylacyjne powinny w miarę możliwości przebiegać przez pomieszczenia ogrzewane, aby zapobiegać stratom ciepła lub powinny być odpowiednio zaizolowane,
• izolacja kanałów wentylacyjnych jest szczególnie istotna, gdy transportują ciepłe i wilgotne powietrze, odpowiednia izolacja zapobiega kondensacji pary wodnej z transportowanego powietrza,
• jeśli technologia i konstrukcja budynku na to pozwalają, wybierajmy kanały okrągłe, które mają najniższe opory przepływu,
• nawiewniki powinny być lokalizowane możliwie nisko, a wywiewniki wysoko, takie rozwiązanie zapewnia bardziej efektywną wentylację,
• w instalacjach, w których szczególnie istotne jest obniżenie oporów przepływu i uzyskanie cichej instalacji, preferowane są okrągłe kanały o gładkich ściankach ze względu na mniejszy opór przepływu.

Kanały wentylacyjne: podsumowanie

Wiele rodzajów kanałów wentylacyjnych pomaga projektantom, wykonawcom oraz inwestorom odnaleźć najbardziej optymalne rozwiązania zaprojektowania i wykonania instalacji wentylacji mechanicznej zarówno pod kątem energetycznym, jak i estetycznym.

Bez względu na to, jaki system wybierzemy, należy pamiętać o tym, że projekty systemów wentylacyjnych powinny uwzględniać potrzeby budynku i przepisy budowlane, a kanały wentylacyjne wykorzystane w danym projekcie powinny w rzeczywistości być lekkie, trwałe i kompaktowe.